Tôi đã áp dụng 6 chiếc mũ tư duy vào Data Science như thế nào

6 thinking hats
6 thinking hats

Tình cờ đọc trên Web có nhắc lại “6 chiếc mũ tư duy” của Edward de Bono, tôi nhớ lại mình còn ở thời Đại học cũng đã áp dụng nhiều lần phương pháp này vào hoạt động đội nhóm. Đây là một phương pháp cực kỳ hiệu quả, giúp bạn đánh giá sự việc từ nhiều góc nhìn khác nhau để đưa ra quyết định tốt hơn. Nhờ vậy, bạn sẽ hiểu rõ hơn mọi ngóc ngách của sự việc, nhận diện được những nguy cơ và cơ hội mà bình thường bạn có thể không chú ý đến.

Tôi nghĩ phương pháp này cũng có thể áp dụng rộng hơn vào lĩnh vực Data Science nên tôi đã áp dụng thử từng chiếc mũ vào trong lĩnh vực này và nhận thấy khá thích hợp. Bắt đầu từ chiếc mũ trắng cho đến hết 5 chiếc mũ còn lại, cả 6 chiếc mũ đều góp phần giúp cho tầm nhìn của bạn được bao quát và hoàn thiện hơn.

Đầu tiên, tôi xin giới thiệu sơ qua chức năng của từng loại mũ.

  1. Mũ trắng là thông tin.
  2. Mũ đỏ là cảm xúc, trực giác
  3. Mũ đen là tiêu cực, rủi ro.
  4. Mũ vàng là lạc quan
  5. Mũ xanh lá cây là sáng tạo, cải tiến.
  6. Mũ xanh dương là điều phối viên.

Chiếc mũ trắng

Big Data
Big Data

Hãy cố gắng thu thập dữ liệu càng nhiều càng tốt. Càng nắm bắt được nhiều thông tin, bạn càng giảm thiểu được rủi ro cho dự án của mình. Nhiệm vụ của Data Scientist là giúp cho công việc kinh doanh của tổ chức ngày càng phát triển thuận lợi hơn.

Mục tiêu này đối với Data Scientist ban đầu rất mơ hồ. Trong đầu chúng ta chỉ có kiến thức về Linear Regression, Neural Network, Classification, hay Clustering, làm thế nào ta có thể áp dụng tất cả những mô hình này vào hệ thống để hoạt động cùng lúc. Tất cả những mô hình này đều vô nghĩa nếu bạn chưa hiểu được doanh nghiệp của bạn muốn gì.

Khi chúng ta đã hiểu được mô hình kinh doanh, quy trình làm việc, điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp, ta sẽ dễ dàng áp dụng các mô hình dự đoán theo sát mục tiêu hơn. Những thông tin cần thu thập gồm:

Chiếc mũ đỏ

Einstein quote
Einstein quote

Có những lúc bạn phải dựa vào trực giác của mình để đưa ra quyết định. Trực giác sẽ giúp bạn ước lượng và đưa ra quyết định sơ bộ một cách nhanh chóng. Những câu hỏi sau thường dựa chủ yếu vào trực giác của bạn.

 Chiếc mũ đen

Bad thinking
Bad thinking

Khi đội chiếc nón này, bạn liệt kê ra mọi điều tồi tệ có thể xảy ra cho dự án của mình càng nhiều càng tốt. Những tình huống bạn có thể liệt kê ra như:

  • Dự án này thất bại thì sao.
  • Nếu gặp khách hàng khó tính thì sao.
  • Mình đã làm tốt nhất có thể chưa.
  • Xảy ra xung đột giữa các thành viên trong khi đang chạy dự án thì sao.
  • Các chi tiết đã được kiểm tra hết chưa, còn thiếu sót điều gì không.
  • Những câu hỏi khó có thể gặp phải khi trình bày trong buổi họp.
  • Nếu một máy server bị down thì phải dự phòng điều gì.
  • Dự án bị thay đổi thì sao.
  • Deadline bị rút ngắn hơn dự tính thì sao.
  • Khi mở rộng kinh doanh, hệ thống Big Data hiện tại phải chuẩn bị những gì.

Ngoài ra, đây cũng là chiếc mũ giúp bạn đặt ra các giả thuyết thống kê để phân tích. Một mô hình thống kê sẽ trở nên vô nghĩa nếu các giả thuyết ban đầu không tốt.

Chiếc mũ vàng

Optimistic
Optimistic

Đây chính là ngọn đuốc giúp bạn tiếp tục bước đi trong màn đêm. Mỗi khi gần đến dealine hay dự án có những thay đổi vào phút chót. Đây thực sự là một chiếc phao cứu hộ mỗi khi bạn rơi vào bế tắc trong công việc của mình. Một vài phương pháp mình từng áp dụng, bản thân thấy khá là hiệu quả:

  • Đi dạo một lát cho khuây khỏa đầu óc.
  • Trò truyện với mọi người xung quanh để tìm kiếm cảm hứng hay chia sẻ khó khăn trong công việc.
  • Tự nhủ với lòng, rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi.
  • Chơi thể thao, đi tập gym, đi đá bóng cuối tuần cùng với đồng nghiệp.
  • “Thà là bỏ đi hết ta làm lại từ đầu …”

Bên cạnh đó, đây còn là chiếc mũ của tư duy logic. Bạn sẽ tập trung nhiều vào các mô hình Machine learning bao gồm cài đặt thực nghiệm, huấn luyện mô hình dự đoán, cải tiến và tinh chỉnh các thông số của mô hình sao cho độ chính xác ngày càng được cải thiện.

Chiếc mũ xanh lá cây

Creative
Creative

Các nhà khoa học dữ liệu cần chiếc mũ màu xanh lá cây để suy nghĩ ra khỏi cái hộp dữ liệu của mình. Việc làm này giúp cho công việc trở nên thú vị và vui tươi hơn. Những cách bạn có thể phát huy sự sáng tạo của mình:

  • Sử dụng sáng tạo các biểu đồ để minh họa trực quan hơn dữ liệu phân tích của mình.
  • Hiển thị được những con số và nội dung quan trọng, rút ngắn thời gian ra quyết định của những nhà quản lý bận rộn.
  • Tham khảo TRIZ để phát huy tư duy sáng tạo của mình.

Sáng tạo là hoạt động tạo ra bất kỳ cái gì có đồng thời tính mới và tính ích lợi. Tính mới là sự khác biệt của đối tượng cho trước so với đối tượng cùng loại ra đời trước đó về mặt thời gian (thước thẳng -> thước dây có thể cuộn lại được, bút chì phải chuốt -> bút chì bấm, xuồng phải chèo -> thuyền buồm mượn sức gió). Tính ích lợi chỉ thể hiện ra khi đối tượng cho trước hoạt động theo đúng chức năng và trong phạm vi sử dụng của nó (không vi phạm thuần phong mĩ tục).

Chiếc mũ xanh dương

Project manager
Project manager

Để đạt được mục tiêu cụ thể, bạn cần có một kế hoạch và một quy trình quản lý hiệu quả. Bạn có thể sử dụng mô hình SMART cho bản kế hoạch của mình. SMART là viết tắt của Specific Measurable Achievable Realistic Timeframe. Một bản kế hoạch cần hội tụ những điểm quan trọng như cụ thể, đo lường được, có khả năng đạt được, thực tế và có thời hạn hoàn thành.

Quy trình quản lý gồm: phân bổ nguồn lực một cách hợp lý, điều phối trơn tru, thường xuyên quan tâm giám sát, và kiểm tra tiến độ của dự án. Ngoài ra, bạn cần kết hợp thêm chiếc mũ đen để quản trị rủi ro, chiếc mũ xanh lá để sáng tạo thêm các tính năng mới mà bạn nghĩ sẽ giúp cho người dùng thao tác dễ dàng và hiệu quả cao hơn.

“6 chiếc mũ tư duy” là phương pháp lý tưởng để đánh giá tác động của một quyết định từ nhiều quan điểm khác nhau. Nó giúp bạn kết hợp những yếu tố thuộc về cảm tính với những quyết định lý tính và khuyến khích sự sáng tạo khi ra quyết định. Nhờ vậy, kế hoạch của bạn sẽ hợp lý và chặt chẽ hơn.

Nguồn tham khảo: http://www.kdnuggets.com/2014/08/six-thinking-hats-life-data-scientist.html

Advertisements

7 thoughts on “Tôi đã áp dụng 6 chiếc mũ tư duy vào Data Science như thế nào

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s